We wcześniejszych wpisach poznaliśmy jak wygląda tzw proces projektowy. Wiemy już że kupno projektu z katalogu jest dopiero pierwszym etapem tego procesu, a także początkiem naszych wydatków. Dlatego często już wtedy szukamy oszczędności. Ale czy warto? Czy za kilka tysięcy złotych (czyli wartość dobrego telewizora) chcemy męczyć się długie lata z domem który od samego początku był nie dla nas? Ale z drugiej strony projekt na specjalne zamówienie u "znanego" Architekta kosztuje tyle co kompletna instalacja centralnego ogrzewania. Jakie jest więc rozwiązanie dla takich rozterek? Zapraszam do czytania.
Nie ma prostej odpowiedzi co jest lepsze -czy projekt z katalogu czy indywidualny. Wybór zależy od wielu czynników. Najważniejsze to:
- nasze potrzeby: ile i jakich pomieszczeń potrzebujemy, jakie powierzchnie i rozwiązania funkcjonalne, ile kondygnacji, czy z podpiwniczeniem - pomocne będą: jak wybrać najlepszy dla nas projekt domu, niezbędne pomieszczenia
- nasze możliwości finansowe: ograniczają zarówno wielkość domu jak i wybór projektu
- działka: kształt, wielkość działki lub znaczny spadek terenu mogą wymuszać niestandardowe rozwiązania (link)
- wrażenia estetyczne: dom musi się Nam podobać (i kropka)
- dodatkowe wymagania: nietypowe hobby, pomieszczenie do pracy zawodowej lub działalności gospodarczej ograniczy Nasz wybór projektów powtarzalnych.
Nasze potrzeby
Nikt za Nas nie określi Naszych potrzeb. Ani Architekt projektujący na zamówienie, ani konsultant sprzedający gotowce. To My musimy wiedzieć co jest dla Nas niezbędne, a co niekonieczne. Dobrze też wiedzieć czego unikać w wymarzonym domu. Jak wybrać najlepszy dla Nas projekt domu - to cały długi artykuł z wieloma rozdziałami, polecam.
Wiemy już co potrzebujemy? To super! Działamy dalej. Wertujemy Internet, przeglądamy projekty gotowe, szukamy lokalnych Architektów. Jeśli znaleźliśmy wśród gotowych nasz wymarzony do dom to świetnie. Jeśli wymaga drobnych zmian to zawsze możemy je zlecić osobie adaptującej projekt. Przed kupnem skonsultujmy jednak nasz wybór z osobą adaptującą. Może się okazać, że z jakiś powodów nie będzie spełniał wymagań miejscowego planu zagospodarowania terenu.
A co zrobić gdy po obejrzeniu kilku tysięcy projektów nie zobaczyliśmy czegoś co spełnia nasze oczekiwania? Pozostaje jedynie udać się do Architekta, który zaprojektuje dom specjalnie dla Nas.
Ograniczone możliwości finansowe
Jeżeli budujemy naprawdę tai domek, o niewielkiej powierzchni (do ok 70-80 m2) to logicznym wyborem jest projekt z katalogu. Tutaj liczy się każda złotówka, a wybór jest naprawdę spory. Jednocześnie mając ograniczony budżet nie możemy sobie pozwolić na szaleństwa. Pamiętajmy, że koszt projektu dla domu małego jak i średniej wielkości jest zbliżony. Występują pewne koszty stałe które każdy Projektant musi ponieść niezależnie od wielkości budynku. Tak więc nie liczmy na to że projekt indywidualny będzie tańszy niż ok 10 tys zł. Tutaj rozmiar nie ma znaczenia.
Cena samego projektu przy kosztach całej inwestycji jest naprawdę niewielka. Koszty budowy i eksploatacji domu są o wiele wyższe. Projekt z katalogu zapewni nam najlepszą kontrolę kosztów. Nie uświadczymy rozwiązań nietypowych, nieznanych i kosztownych, tylko standardowe i popularne. Do tego projekt stanowi harmonijną całość - architektura, konstrukcja i branże zostały uzgodnione i przemyślane ("nie wchodzą sobie w drogę") przez co budowa nie komplikuje się, a konstrukcja budynku jest dość tania. Najważniejsze, że jeszcze przed zakupem projektu znamy dość dokładnie koszt budowy. Biuro udostępnia zestawienia materiałów a nawet kosztorysy (zwykle odpłatnie). Dzięki temu nie zaskoczą nas dodatkowe nieprzewidziane wydatki. Również zakup materiałów będzie prostszy i tańszy gdyż znamy dokładne ilości.
W przypadku projektu indywidualnego czy gotowego tego nie uświadczymy, no chyba że za dodatkowa słoną dopłatą. Zestawienie materiałów lub kosztorys będzie przygotowany specjalnie dla nas, co wiąże się z dużymi kosztami, które z trudem pokryją możliwe oszczędności. Ponadto trzeba się liczyć z pewnymi nietypowymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, które także podniosą koszt budowy. Wynikają one z podporządkowania estetyce pozostałych aspektów budynku (w projekcie indywidualnym) lub ingerencji w strukturę projektu (gotowego ze zmianami).
Cena samego projektu przy kosztach całej inwestycji jest naprawdę niewielka. Koszty budowy i eksploatacji domu są o wiele wyższe. Projekt z katalogu zapewni nam najlepszą kontrolę kosztów. Nie uświadczymy rozwiązań nietypowych, nieznanych i kosztownych, tylko standardowe i popularne. Do tego projekt stanowi harmonijną całość - architektura, konstrukcja i branże zostały uzgodnione i przemyślane ("nie wchodzą sobie w drogę") przez co budowa nie komplikuje się, a konstrukcja budynku jest dość tania. Najważniejsze, że jeszcze przed zakupem projektu znamy dość dokładnie koszt budowy. Biuro udostępnia zestawienia materiałów a nawet kosztorysy (zwykle odpłatnie). Dzięki temu nie zaskoczą nas dodatkowe nieprzewidziane wydatki. Również zakup materiałów będzie prostszy i tańszy gdyż znamy dokładne ilości.
W przypadku projektu indywidualnego czy gotowego tego nie uświadczymy, no chyba że za dodatkowa słoną dopłatą. Zestawienie materiałów lub kosztorys będzie przygotowany specjalnie dla nas, co wiąże się z dużymi kosztami, które z trudem pokryją możliwe oszczędności. Ponadto trzeba się liczyć z pewnymi nietypowymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, które także podniosą koszt budowy. Wynikają one z podporządkowania estetyce pozostałych aspektów budynku (w projekcie indywidualnym) lub ingerencji w strukturę projektu (gotowego ze zmianami).
Działka
 |
Nierozerwalnym elementem Projektu Budowlanego jest Plan Zagospodarowania Terenu (Działki). Jeśli więc Nasza działka budowlana jest wystarczająco duża i ma regularny kształt to bez trudu znajdziemy projekt z katalogu. Jeśli działka jest nieco mniejsza i Nasz gotowy projekt wymaga skrócenia jednego z boków to proponuję projekt z katalogu ze zmianami. Natomiast, gdy działka jest mała, wąska lub o nieregularnym kształcie, a odległości od granicy sąsiada są mniejsze niż 3,0 m to zostaje nam do wyboru dosłownie kilka projektów gotowych. Rozsądną alternatywą jest wtedy projekt indywidualny dopasowany do wymiarów działki.
Podobnie sprawa wygląda gdy teren działki ma duży spadek. Projektów gotowych dostosowanych do pochyłego terenu praktycznie jest tylko kilka (a i tak spadek na takim projekcie może być w inną stronę niż u nas). Można też adaptować typowy projekt z podpiwniczeniem, ale wygląd budynku może być taki sobie, a funkcjonalność mizerna (np wejście po kilkunastu stopniach, niepasujących do całości, taras wysoko wyniesiony na słupach itp). Jeśli więc spadek terenu jest duży (ok. 2-3 m na długości budynku) to najlepiej sprawdzi się projekt indywidualny - teoretyczne wady działki wykorzysta jako zalety, tworząc dom, którego nie spotkamy nigdzie indziej.
Estetyka i wygląd
Starożytni Rzymianie dawno temu mówili, ze o gustach się nie dyskutuje. Projekt naszego musi nam się podobać. Kolor i materiały wykończeniowe możemy dowolnie zmieniać nawet po zbudowaniu, jednak ogólny styl budynku będzie taki jak w projekcie - czy tego chcemy czy nie. Każde zmiany projektu dokonywane w trakcie budowie mogą spowodować efekt całkowicie odmienny od zamierzonego. Szczególnie wygląd domu na tym cierpi. Jeśli coś chcemy zmienić to powiedzmy to naszemu Architektowi lub osobie adaptującej projekt gotowy. Jako osoba z wiedzą i doświadczeniem powie nam czy warto, czy nie oszpeci budynku lub nie wpłynie na właściwości użytkowe.
Nie każdy również na podstawie rysunków elewacji jest sobie w stanie wyobrazić rzeczywisty wygląd domu. Dlatego najłatwiej jest w przypadku projektu z katalogu. Widzimy piękne lecz cukierkowe komputerowe wizualizacje budynku. Wysokiej klasy elementy wykończeniowe (cegła klinkierowa, drewno egzotyczne, stal nierdzewna lub szkło), dorodne kwiaty, idealnie przystrzyżona trawa i przede wszystkim szczęśliwa rodzina na obrazku zachęcają do zakupu. Wizualizacja to jedynie cyfrowa idealizacja projektu. Wykonywana jest tak aby podkreślić zalety projektu i ukryć jego wady. Często brakuje pewnych elementów które popsułyby idealny obraz takich jak wywiewki kanalizacyjne tuż przy oknie dachowym czy rura spustowa przecinającą środek ściany, bo układ dachu nie pozwala na inne odprowadzenie deszczówki. Jest jednak i na to rada. Dom z katalogu zwykle ktoś przed nami już kupił i zbudował. Bez problemu znajdziemy zdjęcia z etapów budowy i już wykończonego domu takiego jak nasz. Jeśli mamy szczęście to taki budynek stoi względnie niedaleko i można go zobaczyć na żywo. Użytkownicy w chęcią podzielą się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami. A może nawet zdradzą co by zmienili.... Ważne jest również, ze w przypadku domu z katalogu dostaniemy wykaz najważniejszych materiałów budowlanych a dodatkowo (odpłatnie) kosztorys. Nie zaskoczą więc nasz koszty budowy.
Dobrze również wygląda sytuacja w przypadku projektu indywidualnego. Architekt w trakcie pracy na bieżąco pokazuje nam trójwymiarowy wygląd budynku, Na koniec dostaniemy również wizualizację. Nie będzie tak dopieszczona jak w katalogu, ale przedstawi realny wygląd naszego domu. Do tego twórca projektu może nam zaproponować wirtualny spacer po wnętrzu (opcja). Jeśli pójdziemy o krok dalej (dodatkowo płatne) wirtualnie zaplanujemy wyposażenie i umeblowanie wnętrza. Oczywiście w przypadku projektu indywidualnego nie znajdziemy osób które już taki wybudowały. W zamian nasz dom będzie jedyny w swoim rodzaju.
Najgorzej jest w przypadku projektu z katalogu ze zmianami. Z zasady nie dostaniemy wizualizacji poczynionych modyfikacji. Dlatego efekt końcowy może nas zaskoczyć. Niewielkie zmiany takie jak lokalizacja drzwi i okien, zmiana zewnętrznych wymiarów budynku nie wpłyną szczególnie na wygląd. Ale zmiana kąta dachu, a szczególnie podniesienie ścianki kolankowej na poddaszu całkowicie zmienią estetykę naszego domu - nie szalejmy tutaj! Dodatkowe podpiwniczenia albo dostawienie garażu nie jest za to groźne. Jeśli zostanie poprawnie wykonane będzie estetyczne.
Nie każdy również na podstawie rysunków elewacji jest sobie w stanie wyobrazić rzeczywisty wygląd domu. Dlatego najłatwiej jest w przypadku projektu z katalogu. Widzimy piękne lecz cukierkowe komputerowe wizualizacje budynku. Wysokiej klasy elementy wykończeniowe (cegła klinkierowa, drewno egzotyczne, stal nierdzewna lub szkło), dorodne kwiaty, idealnie przystrzyżona trawa i przede wszystkim szczęśliwa rodzina na obrazku zachęcają do zakupu. Wizualizacja to jedynie cyfrowa idealizacja projektu. Wykonywana jest tak aby podkreślić zalety projektu i ukryć jego wady. Często brakuje pewnych elementów które popsułyby idealny obraz takich jak wywiewki kanalizacyjne tuż przy oknie dachowym czy rura spustowa przecinającą środek ściany, bo układ dachu nie pozwala na inne odprowadzenie deszczówki. Jest jednak i na to rada. Dom z katalogu zwykle ktoś przed nami już kupił i zbudował. Bez problemu znajdziemy zdjęcia z etapów budowy i już wykończonego domu takiego jak nasz. Jeśli mamy szczęście to taki budynek stoi względnie niedaleko i można go zobaczyć na żywo. Użytkownicy w chęcią podzielą się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami. A może nawet zdradzą co by zmienili.... Ważne jest również, ze w przypadku domu z katalogu dostaniemy wykaz najważniejszych materiałów budowlanych a dodatkowo (odpłatnie) kosztorys. Nie zaskoczą więc nasz koszty budowy.
Dobrze również wygląda sytuacja w przypadku projektu indywidualnego. Architekt w trakcie pracy na bieżąco pokazuje nam trójwymiarowy wygląd budynku, Na koniec dostaniemy również wizualizację. Nie będzie tak dopieszczona jak w katalogu, ale przedstawi realny wygląd naszego domu. Do tego twórca projektu może nam zaproponować wirtualny spacer po wnętrzu (opcja). Jeśli pójdziemy o krok dalej (dodatkowo płatne) wirtualnie zaplanujemy wyposażenie i umeblowanie wnętrza. Oczywiście w przypadku projektu indywidualnego nie znajdziemy osób które już taki wybudowały. W zamian nasz dom będzie jedyny w swoim rodzaju.
Jeśli szczególnie zależy nam aby nasz dom był "jedyny taki" i nigdy nie sprzedawany jako projekt gotowy, to należy zastrzec to w umowie z Projektantem. Jeśli tego nie zrobimy, to nasz projekt może (ale nie musi) trafić do katalogu projektów gotowych.
Najgorzej jest w przypadku projektu z katalogu ze zmianami. Z zasady nie dostaniemy wizualizacji poczynionych modyfikacji. Dlatego efekt końcowy może nas zaskoczyć. Niewielkie zmiany takie jak lokalizacja drzwi i okien, zmiana zewnętrznych wymiarów budynku nie wpłyną szczególnie na wygląd. Ale zmiana kąta dachu, a szczególnie podniesienie ścianki kolankowej na poddaszu całkowicie zmienią estetykę naszego domu - nie szalejmy tutaj! Dodatkowe podpiwniczenia albo dostawienie garażu nie jest za to groźne. Jeśli zostanie poprawnie wykonane będzie estetyczne.
Dodatkowe wymagania
Czy Nasz dom ma spełniać jakieś dodatkowe, niestandardowe wymagania? Czy planujemy wykonywać w nim działalność gospodarczą, a może handlową? Czy pracujemy w domu? A może jesteśmy przedstawicielem wolnego zawodu i potrzebujemy gabinet / biuro dla klientów? Albo mamy niezwykłe hobby które wymaga dużo miejsca, uprawiamy sport i potrzebujemy sali do ćwiczeń lub basenu? A może jeszcze coś innego potrzebujemy...?
Jeśli potrzebujemy coś z wyżej wymienionych rozwiązań to raczej nie znajdziemy ich w katalogach domów gotowych. Raczej musimy projekt gotowy dostosować do swoich potrzeb (nie zawsze możliwe) lub zainwestować w projekt indywidualny. Najlepiej spełni nasze wymagania i potrzeby a całkowity koszt nie będzie dużo większy niż zakup osobno projektów domu, hali, basenu krytego czy czegoś w tym stylu. Co więcej, indywidualny projekt zapewni spójny, estetyczny wygląd całości, a nie zlepieniec różnych brył.
Podsumowanie
Co lepsze? Projekt z katalogu, indywidualny czy gotowy ze zmianami? No cóż... To jak z zakupem sukni ślubnej. Sądzimy, że będzie to jedyna w życiu, więc chcemy by była jak najładniejsza i robiła wrażenie na innych. Czy tak rzeczywiście się stanie to życie zweryfikuje... Suknie (podobnie jak projekt domu) możemy wybrać gotową z wieszaka lub katalogu wysyłkowego, uszyć na miarę lub dostosować gotową do naszych wymagań. Gotowa suknia sprawdzi się doskonale gdy trafi w nasz gust i rozmiar (a dokładniej w proporcje ciała). Będzie przy tym względnie tania. Jeśli jednak oczekujemy czegoś specjalnego, niezwykłego i niepowtarzalnego to zamówimy uszycie na wymiar zgodnie z naszym gustem i pomysłem, zdając się na rady i pomoc specjalisty-krawca. Cena ręcznej roboty oczywiście będzie spora, ale w całkowitym koszcie ślubu nieznacząca. No i ostatni przypadek, suknia ze sklepu nam się podoba, ale wymaga kilku przeróbek lub dopasowania do figury. Wtedy kupujemy gotową i zanosimy do przeróbki. Koszt będzie większy niż gotowej ze sklepu, ale też niższy niż szytej od zera. Będzie lepiej dopasowana do nas ale nie tak idealnie jak ta na miarę. Rozumiemy też że zbyt dużych zmian nie da się wprowadzić, bo braknie materiału. Problemem jest tylko, że efekt końcowy czasem znacznie odbiega od naszych wyobrażeń.
Tak samo jest z zakupem projektu domu. Zawsze szukamy tego jedynego, unikalnego, ale takiego aby pasował do nas i naszych potrzeb. To nasze potrzeby i możliwości, a także uwarunkowania lokalne zdecydują co wybrać.
